🗣️ „Znajdźmy wspólny język” – Parada AAC
2 października 2026 roku ulicami Szczecina przeszła Parada AAC „Znajdźmy wspólny język”, inaugurująca tegoroczne obchody Międzynarodowego Miesiąca Świadomości AAC organizowane przez Stowarzyszenie Na Rzecz Wsparcia Osób z Autyzmem i Pokrewnymi Zaburzeniami Psychicznymi „A TO MY”.
Wydarzenie połączyło komunikację, muzykę, sztukę i obecność w przestrzeni publicznej. Jego wspólnym tematem było prawo do wyrażania siebie, bycia rozumianym i uczestniczenia w życiu społecznym i kulturalnym – niezależnie od sposobu porozumiewania się. 💬🤝
🚶 Komunikacja wyszła do miasta
Na Jasnych Błoniach spotkało się około 175 dzieci wraz z personelem siedmiu placówek Dzwoneczek: Złotego, Szmaragdowego, Bursztynowego, Zielonego, Niebieskiego, Jagodowego i Srebrnego Dzwoneczka.
Po wspólnym powitaniu, wykonaniu hymnu przedszkoli i części muzyczno-rytmicznej uczestnicy wyruszyli w stronę centrum miasta, a następnie przeszli aleją Jana Pawła II do Galerii Firanki przy ul. Śląskiej 37. Towarzyszyły im transparenty, flagi, symbole, piktogramy, rytm bębnów, ruch i głos. 🥁🎶🖐️
Parada przeniosła temat komunikacji wspomagającej i alternatywnej bezpośrednio do przestrzeni miasta. Możliwość porozumiewania się jest ważna wszędzie tam, gdzie spotykają się ludzie – w szkole, urzędzie, sklepie, instytucji kultury czy na ulicy.
💬 Różne sposoby komunikowania się – to samo prawo do bycia wysłuchanym
AAC, czyli komunikacja wspomagająca i alternatywna, obejmuje sposoby porozumiewania się, które wspierają mowę albo częściowo lub całkowicie ją zastępują. Mogą to być między innymi gesty, symbole, obrazy, piktogramy, tablice komunikacyjne i inne narzędzia pozwalające wyrażać potrzeby, emocje, opinie i myśli oraz podejmować decyzje.
Za tym pojęciem stoi prosta zasada: osoba, która nie komunikuje się przede wszystkim mową, nadal ma coś do powiedzenia. Wysłuchanie jej może wymagać innego sposobu zadania pytania, czasu na odpowiedź i gotowości do odczytania komunikatu przekazanego inaczej niż słowami.
Hasło „Znajdźmy wspólny język” nie oznacza oczekiwania, że wszyscy dostosują się do jednego sposobu porozumiewania się. Jest zaproszeniem do tworzenia warunków, w których każdy może wyrazić własne zdanie, dokonać wyboru i zostać potraktowany jako partner rozmowy. 🤝
🏙️ Prawo do zrozumiałego miasta
Jednym z najważniejszych tematów Parady było prawo do zrozumiałego miasta.
Dostępność przestrzeni publicznej oznacza również zrozumiałość znajdujących się w niej informacji. Obok rozwiązań zwiększających dostępność dla osób niewidomych i słabowidzących oraz infrastruktury ułatwiającej poruszanie się osobom z niepełnosprawnością ruchową potrzebna jest również czytelna komunikacja wizualna oparta na prostych i konsekwentnie stosowanych symbolach.
🔹 na ulicach i przystankach,
🔹 w urzędach,
🔹 szkołach i placówkach edukacyjnych,
🔹 instytucjach kultury,
🔹 miejscach świadczenia usług.
Symbole, piktogramy i wizualne plany mogą wspierać orientację przestrzenną, czasową i znaczeniową: pomagać rozpoznać miejsce i jego funkcję, odnaleźć drogę, zrozumieć kolejność zdarzeń oraz odczytać sens informacji czy zasady korzystania z danej przestrzeni.
Nie chodzi o zastępowanie wszystkich komunikatów obrazami, ale o takie uzupełnianie informacji, aby więcej osób mogło samodzielnie rozumieć otoczenie, podejmować decyzje i uczestniczyć w życiu miasta.
Dostępne miasto powinno być również miastem zrozumiałym. 🏙️💙
🥁 Muzyka także jest komunikacją
Szczególne miejsce podczas tegorocznych obchodów zajęła muzyka. Parada odbyła się dzień po Międzynarodowym Dniu Muzyki, dlatego rytm i dźwięk stały się częścią jej głównej idei.
Komunikujemy się nie tylko poprzez słownikowe znaczenie słów. Informacje przekazujemy również poprzez prozodię – rytm i tempo mowy, intonację, akcent, wysokość i natężenie głosu, pauzy oraz melodię wypowiedzi.
Podobne mechanizmy działają w muzyce. 🎵 Rytm porządkuje czas, tempo pozwala przewidywać przebieg działania, powtórzenie tworzy rozpoznawalną strukturę, pauza buduje oczekiwanie, a zmiana dynamiki może sygnalizować zmianę sytuacji.
Podczas Parady bębny, wspólny puls, gest, ruch i głos stały się równoległymi kanałami kontaktu. Muzyka nie zastępuje AAC ani języka – poszerza przestrzeń komunikacji i wspólnego działania.
🎨 Galeria Firanki – finał Parady i początek nowej przestrzeni sztuki
Finał Parady odbył się w Galerii Firanki przy ul. Śląskiej 37 i zainaugurował obecność nowej galerii sztuki na mapie Szczecina.
Przygotowane przez uczestników transparenty i komunikaty, które wcześniej przeszły przez miasto, utworzyły wspólną ekspozycję. Każdy z nich zachował charakter osobnej wypowiedzi, a równocześnie stał się częścią większej całości.
To rozwinięcie jednej z najważniejszych idei wydarzenia: wspólnota nie wymaga ujednolicenia, a różne sposoby wyrażania siebie mogą spotkać się na równych prawach.
Galeria Firanki rozpoczęła swoją publiczną obecność wydarzeniem poświęconym komunikacji, dostępności, neuroróżnorodności i uczestnictwu w kulturze. 🖼️✨
📅 Kilka okazji – jeden wspólny temat
Tegoroczne obchody łączą kilka ważnych kontekstów:
🌐 Międzynarodowy Miesiąc Świadomości AAC – prawo do komunikowania się i potrzeby osób korzystających z AAC.
🎶 Międzynarodowy Dzień Muzyki – 1 października – rytm, dźwięk i prozodia jako elementy komunikacji.
🎂 13. rocznica działalności Stowarzyszenia „A TO MY” – komunikacja, samodzielność, twórczość, dostępność i uczestnictwo osób neuroróżnorodnych.
🎨 Galeria Firanki – nowa przestrzeń sztuki w Szczecinie.
🌍 Europejski Dzień Języków – 26 września oraz 🧠 Światowy Dzień Zdrowia Psychicznego – 10 października tworzą szerszy kontekst dotyczący różnorodności, komunikacji, dobrostanu i podmiotowego uczestniczenia w społeczeństwie.
🤝 Partnerzy wydarzenia
Dziękujemy instytucjom i organizacjom, które wspierają nasze działania:
🔔 Sieć Terapeutycznych Punktów Przedszkolnych „Dzwoneczek”
🌐 dzwoneczek.com
🗣️ Niepubliczna Poradnia Konsultacyjno-Szkoleniowa Terapii Mowy i Alternatywnej Komunikacji Językowej „Piktogramy”
🌐 piktogramy.com.pl
🏙️ Centrum Usług Społecznych w Szczecinie
🌐 cus.szczecin.eu
🎭 Dom Kultury „13 Muz”
🌐 13muz.eu
🤝 OWES w regionie szczecińskim
🌐 owesszczecin.pl
🎨 Pracownie.Szczecin
🌐 Pracownie.Szczecin – Facebook
💙 Dwa wydarzenia – jedna idea
Parada była pierwszą odsłoną obchodów. 17 października 2026 r. w Galerii Firanki odbędzie się finał 4. edycji projektu „Samodzielne Atomy”, obejmujący występy muzyczne uczestników oraz wystawę ich prac ceramicznych.
Parada zwróciła uwagę na prawo do komunikowania się, rozumienia otoczenia i obecności w przestrzeni publicznej. Finał „Samodzielnych Atomów” rozwija tę samą ideę poprzez prawo do tworzenia, zdobywania kompetencji i publicznego prezentowania rezultatów własnej pracy.
Ogromne podziękowania dla wszystkich osób, które pracowały przy przygotowaniu i realizacji wydarzenia „Znajdźmy wspólny język” ❤️
Maria Podeszewska-Mateńko – za koordynację merytoryczną i organizacyjną całości, opiekę nad programem, zakupy, konsultacje, nadzór logistyczny.
Oskar Chmioła – za pomysł, prowadzenie wydarzenia, koordynację przygotowań i koordynację koordynatorów, zgody, formalności, media, patronaty, projekty graficzne i warstwę wizualną wydarzenia.
Sławomir Mateńko – za pełną koordynację techniczną, nagłośnienie, sprzęt, dokumentację fotograficzną, transporty i przygotowanie miejsca.
Anna Młodzieniewska-Marcisiak – za ogólne zaangażowanie, transparenty, ich treści oraz przygotowanie ekspozycji „Tekstów Melodycznych”.
Jolanta Jarzębowska – za organizację transportu uczestników.
Wojtek Król – za przygotowanie i nagranie motywów perkusyjnych dla placówek, oprawę muzyczną i wsparcie promocji wydarzenia.
Teresa Jędrol – za przygotowanie, naprawę i dopracowanie transparentów placówek i stowarzyszenia.
Łukasz Mateńko i Bartek Graczyk – za muzyczne wsparcie Parady i grę na bębnach.
Operatorzy kamer – za dokumentację filmową wydarzenia.
Koordynatorzy placówek: Martyna Kierzkowska, Jolanta Jarzębowska, Vladyslava Honcharova, Liubov Popova, Malwina Jeziorska, Anna Młodzieniewska-Marcisiak, Oskar Chmioła – za sprawne i profesjonalne przygotowanie i realizację na wszystkich etapach!
Dziękujemy za Waszą pracę, czas, energię i zaangażowanie. To właśnie dzięki wspólnej pracy tak wielu osób mogliśmy naprawdę znaleźć wspólny język. ❤️
🎟️ Udział w wydarzeniach jest bezpłatny.
💙 Znajdźmy wspólny język.
🌐 Stowarzyszenie A TO MY: atomyautyzm.com.pl